Η νεοελληνική εκκλησιαστική ζωή και θεολογία μετά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821 διέτρεξαν θανάσιμο κίνδυνο, ο οποίος ευτυχώς απετράπη. Κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας παρά την σωματική υποταγή και δουλεία κατορθώσαμε να διασώσουμε την ελληνορθόδοξη ταυτότητα- να κρατήσουμε αδούλωτα την ψυχή καί το πνεύμα απέναντι στον διπλό κίνδυνο του εξισλαμισμού καί του εκλατινισμού, ή καλύτερα του εκδυτικισμού. Τα αδελφά κινήματα της Αναγεννήσεως καί του Διαφωτισμού, πού ανέτρεψαν τα πάντα στη Δύση καί μαζί με την καταδίκη των εκτροπών του Παπισμού εστράφησαν γενικώς εναντίον του Χριστιανισμού καί της Εκκλησίας, καλλιέργησαν δυστυχώς έναν άθεο καί εκκλησιομάχο Διαφωτισμό, έναν ανθρωποκεντρικό Ουμανισμό, μία υπερβολική αρχαιολατρεία καί άφησαν εκτός των πολιτιστικών διεργασιών της Δύσεως την μεγαλειώδη Ρωμιοσύνη του Βυζαντίου καί τους κατ` εξοχήν δημιουργούς καί εκφραστάς της, τους Πατέρας της Εκκλησίας. (. . .)

[Απόσπασμα από το κείμενο του προλόγου]