Η ψυχοδυναμική του πολιτισμού
zoom in
Προσθήκη στα αγαπημένα

Η ψυχοδυναμική του πολιτισμού

Ο Abram Kardiner και η νεοφροϋδική ανθρωπολογία

William C. Manson

Ενώ αρκετοί ανθρωπολόγοι στις δεκαετίες τού 1930 και 1940 ενσωμάτωναν επιλεκτικά στοιχεία τής φροϋδικής θεωρίας στις μελέτες τους για την αλληλεπίδραση «πολιτισμού» και «προσωπικότητας», ο ψυχαναλυτής Abram Kardiner (1891-1981) υπερέβη νεωτεριστικά τα όρια των επιστημών επιδιώκοντας μιαν αυθεντική ψυχοπολιτισμική σύνθεση. Αναλυμένος με τον ίδιο τον Φρόυντ και μέλος τού κύκλου αμερικανών αναλυτών γύρω από τον A.A. Brill στη δεκαετία τού ’20, ο Kardiner είχε επίσης μελετήσει για μια σύντομη περίοδο πολιτισμική θεωρία με τον Franz Boas, τον ιδρυτή τής αμερικανικής ακαδημαϊκής ανθρωπολογίας. Αυτή η διπλή εκπαίδευση στην ψυχανάλυση και στην ανθρωπολογία διευκόλυνε αργότερα παραγωγικές συνεργασίες με τον Ralph Linton, τη Ruth Benedict και άλλους ανθρωπολόγους που ενδιαφέρονταν για μελέτες πολιτισμού-και-προσωπικότητας. Ξεκινώντας το 1933, ο Kardiner οργάνωσε ένα διεπιστημονικό σεμινάριο, αρχικά στο Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο τής Νέας Υόρκης και αργότερα στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, στο οποίο εργάστηκε στενά με σημαντικούς ανθρωπολόγους επί μία δεκαετία και πλέον αναπτύσσοντας ένα ψυχοπολιτισμικό μοντέλο για τη διαμόρφωση της προσωπικότητας σε διάφορες κοινωνίες. Η παρούσα μελέτη επιχειρεί μια ιστορική ανακατασκευή των συνεχειών, των αλλαγών κατεύθυνσης και των θεωρητικών καινοτομιών κατά την πορεία τής σεμιναριακής συνεργασίας τού Kardiner με ανθρωπολόγους. Προσπαθεί να ανιχνεύσει την εξέλιξη των ψυχοδυναμικών του διατυπώσεων και ν’ αποτιμήσει το βάρος των συμβολών του στη νεοφροϋδική έρευνα πολιτισμού-και-προσωπικότητας όσο και στην ψυχολογική ανθρωπολογία. William C. Manson
Φώτης Τερζάκης

Φώτης Τερζάκης (Μεταφραστής)

Ο Φώτης Τερζάκης γεννήθηκε το 1959 στην Πάτρα. Ίδρυσε και διηύθυνε τις εκδόσεις Praxis (1982-1990), ενώ υπήρξε τακτικός συνεργάτης των εκδόσεων Πρίσμα (1990-94). Από το 1998 σχεδιάζει και επιμελείται τη σειρά "Ιστάρ. Ανθρωπολογία της σεξουαλικότητας" στις εκδόσεις Οξύ. Έχει εργαστεί ερευνητικά, στο πλαίσιο σεμιναρίων, σε ποικίλους τομείς των ανθρωπιστικών επιστημών. Από το 1992 συνδιοργανώνει ένα Ανεξάρτητο Θρησκειολογικό Σεμινάριο, που το 1997 οδήγησε στη δημιουργία της Εταιρείας Θρησκειολογικών Ερευνών (της οποίας υπήρξε ιδρυτικό μέλος και πρώτος γραμματέας), ενώ ήταν από τους βασικούς συντάκτες του "Θρησκειολογικού Λεξικού" των εκδόσεων Ελληνικά Γράμματα. Έχει δημοσιεύσει πολλά δοκίμια και κριτικές στον περιοδικό τύπο, συνεργάζεται δε ως βιβλιοκριτικός με τις εφημερίδες "Ελευθεροτυπία" και "Καθημερινή". Έχει επίσης παρουσιάσει μεγάλο αριθμό μεταφράσεων σε συναφή πεδία. Έργα του είναι: "Τα αίματα της γλώσσας". "Έξι ποιήματα" (Όστρακα, Πάτρα 1988)· "Φύση και κοινωνία: γενεαλογία ενός τύπου συνείδησης και μιας σχέσης κυριαρχίας" (Έρασμος, 1990)· "Σημειώσεις για μιαν ανθρωπολογία της μουσικής" (Πρίσμα, 1990)· "Φιλελευθερισμός και τρομοκρατία. Πολιτικά κείμενα" (Πρίσμα, 1991)· "Οι αντίποδες του ΄60: πίσω από τη διφορούμενη έννοια του μεταμοντερνισμού και μέσα από τα νέα κοινωνικά κινήματα" (Πρίσμα, 1992)· "Το φάντασμα μιας δεκαετίας: κουλτούρα και εναλλακτικός πολιτισμός στη δεκαετία του 1960" (συλλ. τόμος, επιμ. με τη Σώτη Τριανταφύλλου, Δελφίνι, 1994)· "Φιλοσοφικός ρεφορμισμός. Προβλήματα διαλεκτικής και ολότητας στη φιλοσοφία και την πολιτική θεωρία του Jurgen Habermas" (Έρασμος, 1996)· "Η διαλεκτική επαναπροσδιορισμένη. Συμβολή στη διερεύνηση των φιλοσοφικών και ανθρωπολογικών θεμελίων μιας έννοιας" (Φιλίστωρ, 1996)· "Μελέτες για το ιερό" (Ελληνικά Γράμματα, 1997)· "Ανορθολογισμός, φονταμενταλισμός και θρησκευτική αναβίωση: τα χρώματα της σκακιέρας" (Ελληνικά Γράμματα, 1998)· "Τα ονόματα του Διονύσου. Προαναγγελίες μιας διαρκώς ματαιούμενης έλευσης" (Οξύ, 2000).

Βαγγέλης Γαλάνης (Επιμέλεια)


William C. Manson (Συγγραφέας)

O William C. Manson έλαβε το διδακτορικό του στην Κοινωνική Ανθρωπολογία το 1983 από το Columbia University της Νέας Υόρκης, όπου και δίδαξε πολλά χρόνια πριν αποσυρθεί από την ακαδημαϊκή ζωή. Η Ψυχοδυναμική του πολιτισμού (1988) είναι το πρώτο του βιβλίο. Από τα κατοπινά έργα του, ενδεικτικά της αναρχικής-οικολογικής ματιάς που επρόκειτο να διαμορφώσει, είναι τα Riddles of Eros: Exploing Sex, Psyche and Culture [Αινίγματα του έρωτα: εξερευνώντας το φύλο, την ψυχή και τον πολιτισμό] (1994)· και Biophilia: Toward Re-Humanization [Βιοφιλία: προς την επαν-ανθρωποποίηση] (2003). Στο τελευταίο αυτό γράφει: «Κατά την άποψή μου, η αναζωογόνηση της αποξηραμένης ανθρώπινης φύσης μας απαιτεί πρώτα και κύρια μιαν ανανέωση της επαφής με τον ιστό της ανελισσόμενης ζωής, με την “primal sanity” της φύσης τού Walt Whitman. Υπερβαίνοντας την κλειστή, αστική-ωφελιμιστική (μηχανιστική-βιομηχανική) κοσμοαντίληψη, μπορεί κάποιος να ξεκινήσει μια κάθαρση της συνείδησης, μια κάθαρση από τα λήμματα της πολιτισμικής ρύπανσης (και μιαν ανάκτηση της συγκινησιακής αθωότητας). Αποσυρόμενος από τον κόσμο του αστικού εμπορίου (και τα “μηνύματά” του που μουδιάζουν το μυαλό), κόβει τη ροή της προπαγάνδας των Μέσων Ενημέρωσης και της ακατάπαυστης “πληροφορίας” (που σχετίζεται με τις πανταχού παρούσες “αγοραπωλησίες”). Το ψυχαναγκαστικό “έχειν” είναι η παθολογία του ελλειμματικού “είναι”. Αισθητική απλότητα σημαίνει αποσύνδεση από την αποκρουστική περιττότητα». (Πηγή: "Εκδόσεις Επέκεινα", 2023)
Δείτε όλα τα βιβλία του συγγραφέα

Εκδότης:
Τόπος Έκδοσης:
Τρίκαλα
Τόμος:
1
Δέσιμο:
Χαρτόδετο
Σελίδες:
248
Διαστάσεις:
21x14
Βάρος:
0.379 κιλά

Αξιολογήσεις

Γράψε μια αξιολόγηση