Το πρώτο μέρος του βιβλίου αναφέρεται στη Θράκη και αποτελείται από έξι κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο περιγράφει τη θέση, τα όρια, τα όρη, τις πεδιάδες, τους πορθμούς, τους κόλπους, τους ποταμούς και τις λίμνες. Το δεύτερο κεφάλαιο αναφέρεται στους κατοίκους της Θράκης. Το τρίτο κεφάλαιο μελετά την πολιτική διοικητική διαίρεση της Θράκης, τις αρχαίες πόλεις, τις πόλεις και τις κωμοπόλεις. Ακολούθως ασχολείται με την Κωνσταντινούπολη και τα προάστια της. Στη συνέχεια παρουσιάζει το γεωγραφικό μήκος και πλάτος των πόλεων της Θράκης. Το τέταρτο κεφάλαιο περιλαμβάνει την εκκλησιαστική διοικητική διαίρεση της Θράκης, περί της διαρρυθμίσεως των ορίων των μητροπόλεων και επισκόπων της Θράκης και με τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Το πέμπτο κεφάλαιο αναφέρεται στους δρόμους της Θράκης και το έκτο κεφάλαιο μελετά τα αρχαία μνημεία και τα νομίσματα.
Το δεύτερο μέρος παρουσιάζει τις Σαράντα Εκκλησιές και αποτελείται από επτά κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στη θέση, στην έκταση των Σαράντα Εκκλησιών. Ακολούθως κάνει λόγο για την κτίση της πόλης, για τον πληθυσμό, για τις οικίες, για τα καταστήματα, τις κλειστές αγορές (Μπεζεστένια) και για τα παζάρια. Ακόμα ασχολείται με τα δημόσια κτήρια, τους δρόμους, τις πλατείες, τη βιομηχανία, το εμπόριο, τη συγκοινωνία και με τις τέχνες. Το δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζει την πολιτική και στρατιωτική διοίκηση, τα δικαστήρια και τα προξενεία. Το τρίτο κεφάλαιο ασχολείται με την εκκλησιαστική διοίκηση και τη δημογεροντία. Ακόμα με τα οφίκια, τους ιερείς και με τη βελτίωση του κατώτερου κλήρου. Μετά με τους βουλγαρικούς ναούς, τα οθωμανικά τεμένη και τη μοναδική συναγωγή. Το τέταρτο κεφάλαιο αναφέρεται στα σχολεία των Σαράντα Εκκλησιών. Το πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζει τα νεκροταφεία των Σαράντα. Το έβδομο κεφάλαιο μελετά τα αρχαία μνημεία, τους αρχαίους τάφους και τα φρούρια.
Πασχάλης Ι. Βαλσαμίδης (Επιμέλεια)
Ο Πασχάλης Βαλσαμίδης γεννήθηκε και σπούδασε στην Κωνσταντινούπολη. Είναι διδάκτορας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εργάζεται ως επιστημονικός συνεργάτης του τμήματος Ιστορικών Ερευνών της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών. Από το ακαδημαϊκό έτος 2004-2005 διδάσκει την τουρκική γλώσσα και την ιστορία της τουρκικής λογοτεχνίας στο τμήμα Γλώσσας, Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών του Δημοκρείτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Διδάσκει επίσης την τουρκική στη Σχολή Βαλκανικών Γλωσσών και Ρωσικής Γλώσσας (Ι.Μ.Χ.Α.)
Το συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει μελέτες και άρθρα σχετιζόμενα με την ιστορία του ελληνισμού της Ανατολικής Θράκης, της Μικράς Ασίας και της Μακεδονίας, καθώς και άρθρα αναφερόμενα στην ιστορία και παρουσία των Τούρκων στη Μακεδονία. Στα πλαίσια των ερευνών του πραγματοποίησε επιτόπιες έρευνες στην Κωνσταντινούπολη, σε πόλεις και χωριά της Ανατολικής Θράκης, της Μικράς Ασίας και της Μακεδονίας. Συμμετείχε σε εισηγήσεις σε επιστημονικά συνέδρια και συνέγραψε τις μελέτες, "Η Μητρόπολη Μετρών και Αθύρων" (2007), "Ο ελληνισμός της Αδριανούπολης από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα. Κανονισμοί - καταστατικά - λογοδοσίες - επίσημα έγγραφα" (2008) και το "Χρηστικό λεξικό τουρκικών εκφράσεων με παραδείγματα" (2007). Δημοσίευσε επίσης άρθρα και βιβλιοκριτικές σε επιστημονικά περιοδικά και σε τιμητικούς τόμους, καθώς και σε εφημερίδες της Ελλάδας και της Κωνσταντινούπολης.
